طلای ثامن
نوشته‌های تازه
ما را دنبال کنید
تلگرام

انتخاب محل

انتخاب محلی که از نظر شرایط آب و هوایی و خاکی و نیز دسترسی به آب ، نزدیکی به تسهیلات بسته بندی و فرآوری محصول، قابلیت دسترسی به کارگر، هزینه های مربوط به خرید زمین و نهاده برای احداث باغ باشد نکته کلیدی و بسیار مهم در رسیدن به تولید تجاری و قابل رقابت در بازار محسوب می شود.

آب و هوا را می توان مهمترین عامل تعیین کننده در انتخاب محل باغ دانست از اینرو باید پیش از هرگونه تصمیم گیری در مورد تعیین محل باغ  به بررسی همه جانبه عوامل تشکیل دهنده اقلیم شامل طول و عرض جغرافیایی، ارتفاع از سطح دریا، پستی و بلندی زمین و قابلیت عبور هوا در محل مورد نظر پرداخته و آماری دراز مدت از چگونگی وضعیت دما، بارندگی، رطوبت نسبی، باد و تگرگ در منطقه بررسی شود.

دما: 

همانند سایر گیاهان، درختان میوه برای رشد و تولید محصول یک دامنه گرمایی و یک دمای مناسب ویژه خود هستند. افزون بر این، دما در زندگی درختان میوه‌ اثرهای ویژه دیگری نیز دارد. از آن جمله، درختان میوه خزان دار باید در طول زمستان به تعداد ساعت‌های معین، دمایی کمتر از هفت درجه سانتی‌گراد دریافت کنند تا از حالت استراحت بیرون آمده آغاز به رشد کنند. این امر، یکی از مهم‌ترین عوامل محدود کننده مناطق کشت درختان میوه مختلف می‌باشد،‌ بدین معنی که: اگر سرمای لازم تأمین نگردد در بیشتر موارد جوانه‌های گل در بهار نمی‌شکفند و محصولی به دست نخواهد آمد. اثر بسیار مهم دیگر دما بر درختان میوه سرمازدگی بهاره است. بسیاری از نقاط دنیا، با وجود برخورداری از دامنه دمایی و میزان سرمای مناسب برای کشت درختان میوه، به دلیل داشتن سرمای دیررس بهاره که به طور معمول پس از شکوفایی جوانه‌ها بروز می‌کند و موجب سرمازدگی گل‌ها و گاهی میوه‌ها می‌شود، برای میوه‌کاری مناسب نیستند. از دیگر عوامل دمایی که در میوه‌کاری مؤثرند می توان از نوسان دمایی یا تفاوت زیاد دمای شب و روز (که رشد درختان را مختل می‌سازد) و تگرگ (که به برگ‌ و میوه‌ها آسیب وارد می‌آورد) نام برد

مناطق مختلف کشت درختان میوه به سه گروه مناطق معتدله، مناطق نیمه گرمسیری و مناطق گرمسیری طبقه بندی می‌شوند.

۱- مناطق معتدله در عرض‌های جغرافیایی ۳۰ تا ۵۰ درجه شمالی-جنوبی قرار دارند و سرمای زیر صفر (یخبندان) در این مناطق در زمستان به کرات اتفاق می‌افتد.

۲- مناطق نیمه گرمسیری در عرض‌های جغرافیایی ۲۷ تا ۴۰ درجه شمالی-جنوبی قرار دارند و سرمای زیر صفر (یخبندان) در این مناطق در زمستان برخی اوقات اتفاق می‌افتد.

۳- مناطق گرمسیری در عرض‌های جغرافیایی ۲۳ تا ۲۷ درجه شمالی-جنوبی قرار دارند و سرمای زیر صفر (یخبندان) در این مناطق در زمستان به ندرت اتفاق می‌افتد.

معمولا درختان میوه مناطق معتدله در ارتفاعات مناطق نیمه گرمسیری و درختان میوه نیمه گرمسیری در مناطق پست‌تر مناطق معتدله به راحتی کشت و پرورش می‌یابند. درختان میوه نیمه گرمسیری مانند انار، انجیر، زیتون و خرمالو به خوبی در مناطق معتدله گرم کشت می‌شوند. یا درختان میوه مرکبات و خرما در هر دو منطقه نیمه گرمسیری و گرمسیری پرورش داده می‌شوند.

گاهی ایجاد مرز برای کشت درختان میوه در یک منطقه خاص بی مفهوم است. مثلا امروزه با تلاش‌های اصلاحی که در مراکز معتبر اصلاح درختان میوه در دنیا صورت می‌گیرد تنوع ارقام اصلاح شده به گونه‌ای است که در مناطق مختلف دنیا با شرایط آب و هوایی کاملا متفاوت می‌توان ارقام مشخصی از درختان میوه را بصورت تجاری پرورش داد. مثلا سیب که با تنوع فوق العاده ایجاد شده و هدفمند، تقریبا در بیشتر کشور‌های دنیا و در بیشتر شرایط آب و هوایی قابل کشت و کار است

خاک:

اکثر درختان میوه به بافت خاک حساسیت زیادی نشان نمی دهند و اگر خاک دارای عمق کافی زهکش و PH مناسب باشد به خوبی در آن رشد می کند و محصول کافی می دهند. البته لازم به تذکر است که خاکهای سبکتر معمولا از خاکهای سنگین کم رطوبت تر بوده و به همین دلیل در بهار زودتر گرم ودر پاییز دیرتر سرد می شوند و چون تهویه بهتری دارند در صورت کفایت آب و مواد غذایی،‌درختان میوه در آنها رشد بیشتری می نمایند

برای مرکبات بالاترین بازدهی و بهترین کیفیت میوه ها در زمین های عمیق و حاصلخیز با نفوذ پذیری بالا با زهکش مناسب که بافت شنی لومی درشت تا شنی رسی داشته باشد و از منابع قابل اطمینان آب برای آبیاری برخوردار باشند به دست می آید  حداقل عمق خاک سطحی در زمینی که برای احداث باغ مرکبات در نظر گرفته می شود باید ۶۰ سانتیمتر بوده  و سطح ایستابی آب در آن حداقل ۱٫۵ متر باشد  اگر مقدار خاک رس در ۶۰ سانتیمتری بالای  سطح زمین بیشتر از ۳۰ درصد باشد توسعه ریشه ها، اندازه درخت و میزان باردهی مرکبات محدود خواهد شد. زمین های رسی ضمن کاهش گسترش ریشه های مرکبات خطر یخ زدگی و سرمازدگی درختان را نیز افزایش می دهد زیرا محتوای آبی آنها نسبت به اراضی سبک و شنی در زمستان بیشتر است همچنین به  دلیل وجود درصد بالای آب باعث جلوگیری از رسیدن هوا به ریشه و سبب خفگی و توقف جذب مواد و ضعف عمومی درخت خواهد شد.

مقدار شوری  و آب آبیاری نیز عوامل مهم دیگری در احداث باغ مرکبات است مرکبات از محصولات نسبتا حساس به شوری است  خسارتهای ناشی از شوری در مرکبات  عبارت  است از کاهش رشد شاخه ها و ریشه های درخت، کم شدن گل دهی ومیوه، کوچک شدن اندازه برگها، ریزش برگها و…

مقدار بهینه PH  برای مرکبات ۵٫۵ تا ۶٫۵ بوده و در  این محدوده از اسیدیته خاک است که قابلیت  دسترسی ریشه ها به مهمترین عناصر غدایی در حد بالایی خواهد بود

 E.C یا هدایت الکتریکی معیار سنجش شوری خاک است. E.C مطلوب برای باغ مرکبات ۱٫۷ دسی زیمنس بر متر می باشد.

نور :

دمای محیط و درجه دوم بر روی شدت نور است. بدین ترتیب که هر چه عرض جغرافیایی بیشتر باشد چون نور خورشید با زاویه کمتری به سطح زمین می تابد، ‌میزان دمای محیط و شدت نور کمتری در دسترس گیاهاین قرار می گیرد. زیاد شدن ارتفاع از سطح دریا نیز باعث کاهش دمای محیط می شود. شیب زمین بر حسب جهت آن می تواند بر دما اثر مثبت یا منفی داشته باشد. در نیمکره شمالی شیب های رو به جنوب حداکثر مقدار نور خورشید را دریافت می دارند اینگونه اراضی در بهار زودتر گرم می شوند و در تابستان گرم و خشک ترند و در پاییز دیرتر سرد می گردند بنابراین در مناطق سردسیر،‌ خطر سرما زدگی زمستانه این اراضی کمتر ولی از نظر سرمازدگی بهاره (سرما زدگی گل ها) بیشتر است. و در مجموع فصل رشد طولانی تری در اختیار گیاه قرار می گیرد. در شیب های شمال درست بر عکس شیب های رو به جنوب عمل می کنند و برای کشت درختانی که در بار خطر سرما زدگی بهاره زیادتر است مناسب ترند و برای کشت درختان خزان دار در مناطق گرمسیر مناسبند.
در مناطقی که احتمال بروز سرمای دیر رس بهاره زیاد است باید کوشش شود تا حد امکان باغ های میوه در زمین های شیبدار احداث گردند دلیل این امر سنگین تر بودن هوای سرد نسبت به هوای گرم است که بر روی سطح شیبدار می لغزد و در نقاط گود و کفه ها جمع می گردد و به گیاهان موجود در آنها آسیب می رساند

پستی و بلندی زمین:

تفاوتهای موجود بین میزان شیب و ارتفاع محل می تواند نقش مهمی در سرعت حرکت هوای سرد به طرف خارج از محیط باغ داشته  باشد اگر در زمان بروز سرما و یخبندان سرعت حرکت باغ کمتر از چهار متر بر باشد هوای سرد در پایینترین قسمت نشت نموده و در این وضعیت نقاطی که اندکی ارتفاع بیشتری دارند از دمای بالاتری برخودار خواهند بود که ممکن است همین اختلاف اندک دما سبب حفظ سلامت درختان و جلوگیری از سرما زدگی آنها شود  اگر درختان در محلی کاشته شده باشند که در زمان بروز هوای سرد بتواند بر اساس سنگینی بیشتری که نسبت به هوای گرمتر دارد سرازیر شده و به راحتی از دسترس درختان خارج شود خسارت سرما زدگی بسیار کمتر از وضعیتی خواهد بود  که سرما  در محیط باغ محصور و راهی برای خروج هوای سرد وجود نداشته باشد

دامنه های جنوبی و کم شیب را می توان یکی از بهترین جایگاهها برای احداث باغ میوه دانست زیرا این  دامنه ها آفتاب گیر بوده و خاک به خوبی گرم می شود و از طرفی هوای سرد می تواند دره ها سرازیر و از محیط اطراف درخت خارج شود

عوامل اقتصادی

مهم‌ترین هدف از تولید هر نوع محصول، کسب درآمد است. همین هدف باید در کلیه فعالیت‌هایی که برای بالا بردن میزان و کیفیت فرآورده انجام می شود منظور گردد، به طوری که فرآورده باغبانی، در ضمن برخورداری از کیفیت مطلوب، برای تولید کننده نیز کمترین هزینه‌ها را در بر داشته باشد. بطور کلی، عوامل اقتصادی مؤثر در تولید هر محصول،‌ از جمله میوه‌ها را می‌توان به دو گروه: سرمایه‌گذاری یا هزینه‌های تولید، و عوامل مربوط به بازار‌ یا بازاریابی تقسیم کرد. گروه اول، هر زمان تابع شرایط خاص منطقه‌ای بوده و به تقریب اصولی متغیر دارد که بحث در مورد آنها از حد این سایت خارج است، ولی در مورد بازار اصولی کلی وجود دارد که در زیر بطور مختصر تشریح خواهند شد.

به گفته اقتصاددانان، ارزش یک محصول تا زمانی که به بازار نرسیده برابر صفر است. به عبارت دیگر، حتی بهترین محصول تولید شده اگر قابل حمل به بازار نباشد و یا خواستار نداشته باشد جز ضرر چیزی عاید تولید کننده نخواهد کرد. بنابراین باید قبل از احداث یک باغ جدید، در مورد بازار فروش محصول آینده آن مطالعه و دقت کافی به عمل آید.

بطور کلی فرآورده‌های باغبانی برای یکی از چهار منظور زیر تولید میگردند:

الف: صدور به بازارهای محلی برای مصرف تازه

ب: صدور به بازارهای دور دست برای مصرف تازه

پ: ارسال به کارخانه‌های کنسروسازی و میوه خشک کنی.

ت: نگهداری در انبار و ارسال به بازار در فصل کمبود و گرانی برای دستیابی به سود بیشتر. تولید کننده، پس از گزینش نوع میوه‌ای که مایل به پرورش آن است، باید رقمی برگزیند که در عین شرایط سازگاری با منطقه، فراخور هدف تولید هم باشد. برای مثال: محصولی که برای بازار محلی تولید می‌شود باید زودرس، پرآب و خوش عطر باشد، محصول برای بازارهای دور در درجه اول نسبت به ترابری (حمل و نقل) آسیب‌ناپذیر باشد، محصولی که قرار است تبدیل به کمپوت یا سایر فرآورده‌ها گردد باید رنگ و طعم و بافت خود را پس از آزمایش حفظ کند، و میوه‌ای که به انبار فرستاده می‌شود باید از قدرت انبارداری خوبی برخوردار باشد.

 

در مورد بازار باید به سه نکته توجه کرد:

 

۱- مقدار نیاز بازار:

یعنی در بازار مورد نظر، برای چه مقدار از محصول تولید شده خریدار وجود دارد. این امر عامل مهمی در تعیین سطح زیر کشت می‌باشد.

 

۲- پسند بازار:

یعنی چه رقمی از میوه مورد نظر در بازار خواستار دارد،‌ برای مثال: سیب‌های قندک در تهران و ترش مصری در اطراف تهران و یا قندک در شیراز اشتباه خواهد بود.

 

۳- فاصله محل تولید تا بازار:

هر چه این فاصله بیشتر باشد مخارج ترابری و درصد تلفات بالاتر و بنابراین هزینه بازار رسانی بیشتر خواهد بود. به این دلیل، بهتر است که فرآورده‌های آمایشی (فرایند شدنی)(Processable products) تا حد امکان در اطراف کارخانه‌ها، و فرآورده‌های انباری در اطراف شهرهایی که امکانات لازمه را در اختیار دارند کشت شوند

 

شما می توانید با پر کردن فرم زیر اقدام به انتشار مطلب به نام خود کنید و به معرفی خود بپردازید

ارسال نظر