طلای ثامن
نوشته‌های تازه
ما را دنبال کنید
تلگرام

سیستم شوفاژ و لوله آب گرم

این سیستم به علت هزینه سنگین احداث بیشتر برای گلخانه های بزرگ و زنجیرهای استفاده می شود. در این سیستم از یک سیستم حرارت مرکزی و لوله های آب گرم برای گرم کردن گلخانه استفاده میشود که نحوه نصب لوله ها، طول لوله مورد نیاز و محل قرار گرفتن آنها دقیقاً باید محاسبه گردد.
از مزایای این سیستم جلوگیری از ورود دود و گازهای سمی حاصل از سوختن، به داخل گلخانه است. به علت هزینه سنگین این سیستم، گلخانه داران تمایلی به استفاده از آن ندارند.
یکی دیگر از مزایای این سیستم آن است که در صورت قطع برق و خاموش شدن سیستم گرمایی، ذخیره گرمایی مناسبی در لوله های آب گرم قرار دارد که تا مدتی از کاهش دمای گلخانه جلوگیری می نماید.

سیستم هوای گرم

دراین روش هوا در دیگ دو جداره گرم شده و سپس به وسیله فن نصب شده در انتهای دیگ، هوای گرم با فشار وارد گلخانه میشود و از طریق کانالهای هدایت کننده هوا در کل فضای گلخانه توزیع میشود.
مهمترین مزیت این سیستم ارزان بودن آن است و به همین دلیل گلخانه داران بیشتر از این سیستم استفاده میکنند. اگرچه این سیستم ارزان است اما دارای معایبی است که در صورت عدم مدیریت صحیح ممکن است سبب خسارات جبران ناپذیری شود.
از جمله معایب این سیستم می توان به موارد زیر اشاره کرد:
۱- اگر سیستم گرمایی در داخل گلخانه نصب شده باشد با مصرف اکسیژن داخل گلخانه سبب کمبود اکسیژن برای گیاهان می شود. از آنجایی که پوششهای پلاستیکی در برابر گازها غیرقابل نفوذ هستند، با کاهش غلظت اکسیژن، گیاهان آسیب میبینند.
برای رفع این مشکل بهتر است سیستم گرمایی در اتاقک تأسیسات در خارج از فضای اصلی گلخانه نصب شود و سپس هوای گرم به داخل گلخانه هدایت شود
در صورتی که سیستم در داخل گلخانه نصب شده باشد برای تأمین اکسیژن مورد نیاز سیستم، میتوان دریچهای به بیرون گلخانه تعبیه نمود و به وسیله یک لولهpvc هوای تازه بیرون را به دهانه مشعل هدایت کرد تا مشعل اکسیژن مورد نیاز خود را از هوای بیرون گلخانه تأمین نماید.
مساحت دریچه مورد نیاز نیز قابل محاسبه است. به ازای هر ۱۱۴ وات از قدرت مشعل به دریچهای به اندازه یک سانتیمترمربع نیاز است. بنابراین اگر فرض شود که قدرت مشعل گلخانهای ۶۰۰۰۰ وات باشد، در این صورت مساحت دریچه مورد نیاز باید ۵۲۶ سانتیمترمربع باشد که معادل دایرهای به قطر ۲۶ سانتیمتر است.

۲- اگر سیستم گرمایی در داخل گلخانه نصب شده باشد احتمال نقص در سیستم و ورود گازهای سمی به داخل گلخانه وجود دارد که در گلخانه ها نیز به کرات مشاهده شده می شود.
در این حالت ممکن است به علت سوراخ شدن منبع حرارتی، سوختن ناقص سوخت یا نقص در سیستم دودکش، گازهای سمی بخصوص منوکسیدکربن و اتیلن وارد فضای گلخانه میشوند که حتی در غلظتهای پایین نیز برای گیاهان سمی هستند.
برای رفع این مشکل توصیه می شود که از دودکشهای بلند استفاده شود تا امکان ورود مجدد دود به داخل بخاری نباشد. همچنین تمام زانوهای به کار رفته در دودکش باید عایقبندی شود. منبع حرارتی نیز باید به طور مرتب کنترل شود و هر سال قبل از استفاده، سرویس کامل شود.
با توجه به این معایب توصیه میشود که سیستم حرارتی در اتاقکی خارج از محیط گلخانه نصب شود ولی به طور غیرمستقیم با فضای گلخانه در ارتباط باشد. یعنی فن نصب شده روی سیستم حرارتی به سمت داخل گلخانه قرار گیرد و دائماً هوای داخل گلخانه را وارد کوره حرارتی کند و پس از گرم شدن از طریق کانالهای هدایت کننده هوای گرم در کل گلخانه توزیع شود. در این حالت گازهای سمی و دود حاصل از سیستم حرارتی وارد گلخانه نخواهد شد و در عین حال از اکسیژن داخل گلخانه نیز استفاده نمی نماید

در طراحی سیستم گرمایی باید به این نکته توجه داشت که قدرت سیستم گرمایی باید به اندازهای باشد که بتواند گلخانه را در سردترین شب سال نیز به اندازه کافی گرم کند. بنابراین دمای سردترین شب باید طی ده سال گذشته در هر منطقه تعیین و سپس سیستم گرمایی بر مبنای آن طراحی گردد.
نکته مهم دیگری که بسیار مهم است وجودژنراتور برق در گلخانه است. زیرا ممکن است در شبهای سرد زمستان به علت قطع برق سیستم گرمایی خاموش شود. در این زمان وجود ژنراتور برق اظطراری میتواند از سرمازدگی گیاهان جلوگیری کند. در چنین شرایطی گلخانههایی دارای حجم بزرگتر نسبت به گلخانه های کوچک دیرتر گرمای خود را از دست می دهند.

کانالهای توزیع کننده هوای گرم

هوای گرم خارج شده از سیستم گرمایی به وسیله کانالهای توزیع کننده در تمام فضای گلخانه توزیع میشوند. جنس این کانالها معمولاً از پلاستیکهای پلی اتیلن میباشد و معمولاً در زیر تاج گلخانه نصب میشوند.ولی در صورتی که در گلخانه ها گیاهان روی سکو پرورش داده میشوند میتوان کانالهای پلی اتیلن را در زیر سکوها قرار داد. یک طرف این کانال به دهانه خروجی هوای گرم سیستم حرارتی وصل میشود و طرف دیگر کانال نیز مسدود میشود

در طول کانال به فواصل هر ۵۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر سوراخهایی مدور به قطر ۵ تا ۸ سانتیمتر به صورت جفت در دو طرف کانال تعبیه می شود و در نتیجه توزیع گرما از یک سمت به سمت دیگر گلخانه تضمین میشود. مجموع مساحت سوراخهای تعبیه شده در طول کانال باید ۱٫۵ تا ۲  برابر مساحت دهانه کانال خروجی هوای گرم سیستم حرارتی باشد در صورتیکه سیستم گرمایی در داخل گلخانه نصب شده باشد و نیازی به گرم یا سرد کردن گلخانه نباشد میتوان پنکه نصب شده روی سیستم گرمایی را روشن گذاشت تا هوای گلخانه دائماً در کانالهای توزیع کننده هوا در جریان باشد.

عوامل موثر بر اتلاف هوای گلخانه

مقدار گرمای لازم برای گرم کردن گلخانه معادل گرمایی است که از سطح گلخانه اتلاف می شود. سه عامل اصلی در میزان اتلاف گرمای گلخانه موثر هستند:
عامل اول سطحی از گلخانه است که با فضای بیرون مبادله حرارتی میکند. این سطح شامل مجموع مساحت دهانه ابتدایی و انتهایی گلخانه بعلاوه مساحت پوشش سقف گلخانه است.
فاکتور بعدی نوع پوشش گلخانه میباشد. هر چه ضریب هدایت گرمایی پوشش کمتر باشد، میزان اتلاف گرما نیزکمتر خواهد بود.
فاکتور سوم اختلاف دمای داخل و خارج گلخانه میباشد. هر چه اختلاف دمای داخل گلخانه با فضای خارج بیشتر باشد میزان اتلاف گرما نیز افزایش یافته و مصرف سوخت نیز افزایش مییابد.
به همین دلیل هزینه تولید در منطقهی نیمهگرمسیری مانند جیرفت (که شاید نیازی به سیستم گرمایی نداشته باشد) بسیار کمتر از منطقه سردسیری مانند شهرکرد است که اختلاف دمای داخل و خارج گلخانه شاید به ۵۰ درجه نیز برسد

فاکتور چهارم سرعت باد است. هرچه سرعت باد بیشتر باشد میزان اتلاف گرما نیز افزایش خواهدیافت. با احداث بادشکن میتوان سرعت باد را تا حدی کاهش داد. بادشکنها باید به نحوی ایجاد شوند که سبب سایه اندازی برگلخانه نشوند.
توصیه میشود برای آگاهی بیشتر در زمینه میزان گرمای مورد نیاز گلخانه و میزان مصرف سوخت به کتاب مدیریت گلخانه منتشر شده از فضای سبز شهرداری تهران مراجعه شود.

هر چه سطح مبادله کننده حرارتی گلخانه کمتر باشد، میزان اتلاف گرما و مصرف سوخت نیز کمتر خواهد بود.به همین دلیل توصیه می شود که به جای ساخت چندین گلخانه به صورت تک واحدی، آنها را بصورت به هم پیوسته (چندقلو) طراحی نمود. دراین حالت میزان اتلاف گرما تا ۲۷ % قابل کاهش است

نوع پوشش گلخانه ای

بیشترین گرمای گلخانه از طریق رسانایی یا هدایت پوششها و مقداری نیز از طریق نفوذ تدیجی هوا از درزها و شکاف ها اتلاف میشود. در جدول زیر میزان ضریب هدایت گرمایی در پوششهای مختلف ارائه شده است.

ضریب هدایت گرمایی در پوششهای مختلف

پوششهای مختلف دارای ضریب هدایت گرمایی متفاوتی هستند. هر چه میزان هدایت گرمایی پوششی کمتر باشد،میزان اتلاف گرما نیز کمتر خواهد بود

برای آنکه پوشش پلی اتیلن دو لایه کارایی کافی داشته باشد، هوای موجود بین دو لایه باید به صورت ساکن و بدون حرکت باقی بماند تا به عنوان یک نارسانا عمل نماید.
بنابراین فاصله بین دو لایه نباید بیش از ۴۶ سانتیمتر باشد. در غیر این صورت سبب ایجاد جریان هوا در بین دو لایه شده و امکان ذخیره حرارت کاهش مییابد. اگر دو لایه به یکدیگر بچسبند، حالت عایق حرارتی از بین خواهد رفت.
در زمان بارش برف باید هوای بین دولایه خارج شود و لایه ها به هم بچسبند تا گرمای پلاستیک سبب ذوب شدن برف شده و مانع از سنگینی برف و شکستن گلخانه شود.
از مزایای دیگر پلاستیکهای دولایه جلوگیری ازتشکیل قطرات آب روی سطح پلاستیک لایه داخلی و در نتیجه کاهش شیوع بیماریها است.

برقراری جریان مداوم هوا در گلخانه
این عمل سبب یکنواختتر شدن دمای گلخانه شده و از ایجاد شیب گرمایی جلوگیری میشود. از آنجایی که هوای گرم به سمت بالا حرکت میکند،گرمای زیادی در زیر تاج گلخانه تجمع می یابد.
برقراری جریان هوا در داخل گلخانه سبب جلوگیری از تجمع گرما در زیر تاج و اتلاف گرما میشود. همچنین با کاهش تراکم رطوبت روی شاخ و برگها سبب کاهش بروز بیماریها میگردد. استفاده از این روش در جلوگیری از شیوع سفیدک سطحی بسیار موثر است.
یکی از روشهای مناسب برای برقراری جریان مداوم هوا در گلخانه، استفاده از پنکه های افقی جهت تولید جریان افقی هوا در گلخانه است. حداقل سرعت جریان هوا ۰٫۲  و حداکثر آن ۱ متر بر ثانیه است

برای این کار از پنکه هایی به قدرت ۷۵ وات و قطر ۴۰ تا ۵۰ سانتیمتر کفایت میکند

متناسب بودن دمای گلخانه با شدت نور
نور، دما و دی اکسیدکربن سه فاکتور مهم در فتوسنتز هستند و برای آنکه فتوسنتز به حداکثر برسد،هر یک از این عوامل باید در حد اپتیمم باشند. بنابراین دمای گلخانه نیز باید متناسب با شدت نور تغییر یابد. به عنوان مثال در روزهای ابری زمستان که شدت نور گلخانه کاهش مییابد دمای گلخانه نیز باید ۲  تا ۵ درجه کمتر از دمای گلخانه در روزهای آفتابی و پر نور باشد.

سیستم خنک کنندگی گلخانه

در طول بهار و تابستان دمای گلخانه به بالاتر از دمای نرمال برای رشد گیاهان افزایش می یابد. قدرت تحمل گیاهان در برابر دمای بالا کم است و به سرعت سبب بروز تأثیرات منفی روی رشد، نمو و عملکرد گیاهان میشود. بنابراین برای جلوگیری از بروز این مشکلات، دمای گلخانه باید تا حد ممکن کاهش داده شود و به دمای نرمال برسد. برای کاهش دمای گلخانه میتوان از روشهای زیر استفاده نمود:

نصب کولر
این روش بیشتر برای گلخانههای کوچک مورد استفاده قرار میگیرد و برای گلخانههای بزرگ کاربرد چندانی ندارد ومصرف انرژی آن بالاست. استفاده از کولرهای آبی درمناطق مرطوب مثل شمال کشور کارایی چندانی ندارد.
در این سیستم نیز هوای خنک شده توسط کولر باید بوسیله کانالهای هدایت کننده در تمام فضای گلخانه توزیع شود و جریان افقی هوا نیز در گلخانه وجود داشته باشد تا سبب توزیع هوای خنک شود تا از ایجاد نقاط سرد و مرطوب در بعضی از نقاط گلخانه جلوگیری شود.

سیستم پنکه و تشک
نحوه کار این سیستم نیز همانند کولرهای آبی است. هوا از میان یک لایه چند سانتیمتری از الیاف سلولزی موطوب عبور کرده و در حین عبور خنک شده و وارد گلخانه می شود.
این سیستم از دو قسمت اصلی تشک و پنکه تشکیل شده است. که در گلخانه در دو دیوار روبروی هم نصب می شوند. در زمان نصب این سیستم سعی میشود که تشک روی دیواری نصب شود که در برابر باد قرار دارد و پنکه نیز در دیواره مقابل آن نصب میشود.
پنکهها باید به صورتی نصب شود که هوای داخلی گلخانه را به خارج هدایت نماید. برای تهیه تشک میتوان از تراشه های چوب و الیاف سلولزی استفاده نمود.بنابراین در این گلخانه قدرت و تعداد پنکه های مورد نیاز باید به نحوی محاسبه گردد که بتوانند در هر دقیقه این مقدار هوا را از گلخانه خارج نماید.

سیستم خنک کننده تبخیری
نحوه کار این سیستم برای خنک کردن گلخانه همانند سیستم میست (مه پاش) میباشد. با این تفاوت که در سیستم میست قطر ذرات آب درشت بوده و سبب خیس شدن گیاه و خاک میگردد.ولی در این سیستم قطر ذرات آب بسیار ریز بوده و کمتر از ۴۰ میکرون میباشد.
به علت ریز بودن، ذرات آب به سرعت تبخیر شده و برای تبخیر شدن، گرما گلخانه را گرفته و موجب خنک شدن سریع گلخانه میشوند.
این سیستم از کارایی بسیار بالایی در مقایسه با سایر سیستمهای خنک کننده برخوردار است و هزینه احداث آن نیز کمتر از سیستم پنکه و تشک است.
دراین سیستم چون برگها خیس نمیشود، احتمال گسترش بیماری کم است. فعالیت این سیستم بوسیله یک ترموستات دقیق یا یک هیومیدستات (رطوبت سنج) کنترل میگردد

برای آنکه سیستم به طور صحیح کار کند، باید از نازلهایی ریز استفاده شود و قدرت پمپ به اندازهای باشد که بتواند ذراتی به قطر کمتر از ۴۰ میکرون را تولید نماید.
همچنین آب مورد استفاده باید از کیفیت خوبی برخوردار باشد. زیرا سخت بودن آب و وجود املاح یا ماسه سبب گرفتگی نازلها خواهد شد. در صورت نیاز، نصب فیلتر برای تصفیه آب ضروری است.

 

کاهش شدت نور گلخانه
یکی از فاکتورهای مهمی که سبب افزایش دمای گلخانه میگردد، شدت نور میباشد.در طول بهار و تابستان به علت افزایش شدت نور، دمای گلخانه نیز افزایش مییابد. بنابراین میتوان با کاهش شدت نور در گلخانه دمای آنرا تا حدود زیادی کاهش داد.
یکی از روشهای متداول برای کاهش شدت نور در گلخانه های مجهز، استفاده از پارچه های ساران میباشد.این نوع پارچه در رنگهای مختلف وجود دارد و با کشیدن آن روی گلخانه از شدت نور کاسته شده و دمای گلخانه نیز به دنبال آن کاهش خواهد یافت.
یکی از روشهای دیگر کاهش شدت نور، تیره کردن سطح بیرونی پلاستیک با استفاده از محلول آب آهک یا محلول تهیه شده از گل اخرا (میل مورد استفاده در مصالح ساختمانی) میباشد

استفاده از پنجره های سقفی و جانبی
بیشتر گلخانه های کشور به صورت سنتی مدیریت میشوند و فاقد سیستمهای خنک کننده پنکه و تشک یا خنک کننده تبخیری هستند.
در طول تابستان در صورت عدم وجود سیستم های خنک کننده، دمای گلخانه به بیش از ۵۰ درجه سانتیگرادخواهد رسید.
برخی از گلخانه داران نیز به همین علت در ماههای تیر و مرداد گلخانه را بدون کشت رها میکنند که سبب کاهش بهره وری خواهد شد.
در این نوع گلخانه ها میتوان با نصب پنجرههای سقفی و جانبی، دمای گلخانه را تا حدودی کاهش داد.استفاده از پنجرههای سقفی برای این منظور بسیار مفید است. زیرا بیشتر گرمای گلخانه در بالای گلخانه و زیر تاج جمع میشود و با باز کردن پنجره سقفی مقدار زیادی از گرما خارج میشود.
در این نوع گلخانه ها میتوان با تیره کردن پلاستیک و کاهش شدت نور و باز کردن پنجرههای سقفی و جانبی، دمای گلخانه را به حد مطلوب رساند.
بازکردن پنجرههای سقفی باید به تدریج انجام شود و از باز کردن ناگهانی آن باید خوداری کرد

شما می توانید با پر کردن فرم زیر اقدام به انتشار مطلب به نام خود کنید و به معرفی خود بپردازید

ارسال نظر