طلای ثامن
نوشته‌های تازه
ما را دنبال کنید
تلگرام

افزایش گیاهان به ۲ روش تکثیر جنسی یا بذر و روش غیر جنسی که شامل قلمه قدیمی ترین گیاهان مانند انگور، زیتون، توت، به، انار و انجیر توسط قلمه چوب سخت تکثیر شدند، خوابانیدن به دلیل محدودیت تعداد و عدم اطلاع کافی در نحوه اجرا و شرایط آب و هوایی در ایران کمتر توصیه میشود، ساقه رونده، پاگیاه، پاجوش به دلیل محدودیت تعداد پاجوش، امکان آسیب رسیدن به درخت و عدم باردهی اقتصادی مناسبدر سالهای بعدی باروری، کمتر توصیه می شود، پیاز، ریزوم، غده، ریشه گوشتی، تقسیم بوته،کشت بافت  روش جدید جهت تکثیر آسان و سریع با قابلیت داشتن هم گروههای باغبانی با صفات یکسان و در برخی اوقات کشت مریستم، جنین و انتقال صفات خاصعاری از ویروس و پیوند می باشد. از مهمترین اهداف پیوندمی توان به:
الف- روش ازدیادی مناسب در گیاهانی مانند سیب وگردو که با سایر روشها به سختی ازدیاد می شوند.
ب-قرار دادن گیاهی که دارای ریشه ضعیف است بر روی ریشه قوی و یا استفاده از پایه های مقاوم به شرایط نامناسب خاک مانند زهکش بد یا سنگینی خاک، مثلا آلویمیروبالان برای هسته دارهامقاوم به رطوبت خاک است و پایه بادام مقاوم به خشکی خاک می باشد.
ج- تغییر ارقام در گیاهان استقرار یافته با استفاده از روش سرشاخه کاری، مثلا باغی را با سیب ترش به باغی با سیب گلاب تبدیل کرد.
د- تسریع در رسیدن به مرحله زایشی و باروری.
ه- تعمیر قسم تهای آسیب دیده درختان.
و- مطالعه بیماریهای ویروسی.
ز- داشتن چندین نوع میوه مختلف در مرکبات یا هسته دارها، روی یک درخت یا یک پایه، اشاره نمود

تعاریف

پیوند عبارت است ازاتصال دو قطعه بافت زنده گیاهی به یکدیگر به نحوی که با هم یکی شده و به عنوان یک گیاه به زندگی ادامه دهند. و چون شیوه های زیادی برای این کار وجود دارد، ما انواع پیوندهای مختلف خواهیم داشت.
پیوندک: عبارتست از قطع های کوتاه که از شاخه جدا شده و دارای چندین جوانه راکد است و هنگام پیوند، قسمت بالایی را تشکیل می دهد و از آن ساقه، شاخ هها و یا هردو رشد می کنند. پیوندک باید از رقم مورد نظر گرفته شود و عاری از بیماری باشد.
پایه: عبارتست از قسمت پایینی پیوند که سیستم ریشه ی گیاه را تشکیل میدهد و ممکن است که دانهال یا نهال بذری، قلم های ریشه دارشده و یا گیاهی خوابانیده شده باشد.
کوپیوندیا پیوند جوانه: نوعی از پیوند که در آن تنها از یک جوانه رویشی استفاده میشود.
میان پایه: قطع های از ساقه که بین دو قسمت پایه و پیوندک قرار دارد. میان پایه به منظورهای مختلفی مانند پیشگیری از ناسازگاری بین پایه و پیوندک، استفاده از تنهمقاوم به سرما و یا خاصیت کنترل اندازه درخت بکار برده میشود.
لایه زاینده: بافتی نازک از گیاه، که بین پوست یا آوند آبکش و چوب یا آوند چوبی قرارگرفته و مریستمی بوده و جهت جوش خوردن لازم است که لایه زاینده پیوندک در تماس با لایه زاینده پایه باشد.
ناسازگاری پیوند: صفت توارثی عدم قابلیت گیاهان برای پیوند خوردن، که به دلایل فیزیولوژیکی یا ساختاری نیز ممکن است، باشد.جهت انجام پیوند موفق لازم است که همراه با رعایت اصول مربوط به داشتن قرابت خانوادگی مثلا انواع ارقام آلو، زردآلو، بادام و هلو بر روی هم قابل پیوند بوده اما سیب و گلابی نمی توانند بر روی هم پیوند سازگار تشکیل دهند و یا اینکه پیوند به و گلابی تنها در صورتی امکان پذیر است که درخت به را به عنوان پایه در نظر بگیریم. همچنین برخی ازارقام زردآلو که روی بادام پیوند می شود، بعد از چند سال محل پیوند متورم شده و احتمال شکستن و خشک شدن در آن قسمت وجود دارد

ارتفاع محل پیوند

پیوند باید در ارتفاعی از پایه زده شود که نه آنقدر پا یین انجام شود که در سالیان بعد زیر خاک رود نه آنقدر بالا که به راحتی در معرض آسیب قرار گیرد، در ضمن باید به جهت جوانه و مسیر باد نیز در این ارتباط توجه داشت که جوانه در معرض باد و تابش شدید آفتاب نباشد تا بلافاصله خشک شود و از بین برود.

ارتفاع محل پیوند

اصول مهم جهت انجام پیوند موفق

پایه و پیوندک با هم سازگار باشند.
 لایه زاینده پیوندک باید کاملا بر روی لایه زاینده پایه قرار گیرد.
 عملیات پیوند در زمان مناسب انجام گیرد.
 تمام سطوح بریده شده باید بلافاصله در برابر از دست دهی آب حفاظت شوند.
 مراقبت لازم، آبیاری به موقع و حفظ محل پیوند از تابش مستقیم آفتاب، آفات وجوندگان پس از انجام پیوند صورت گیرد.

الف- پیوند جوانه یاکوپیوند:

در این نوع پیوند، پیوند کها از شاخه های سال جاری گرفته می شود و یا در هنگام خواب تهیه و تا بهار در دمای ۴- ۰ درجه سانتیگراد نگهداری می شود. زمان انجام این نوع پیونداز اواخر زمستان تا اواخر تابستان بوده و شامل انواع زیر میباشد

۱٫ پیوند سپری یا شکمی :

مرسو مترین نوع پیوند جوانه میباشد. بیشترین کاربرد را داشته و پیوند T هم نامیده می شود، ابتدا برش عمودی ۵/ ۲ سانتیمتری در پایه زده و سپس عمود بر آن برش افقی به اندازه یک چهارم قطر ساقه درپوست ایجاد میشود، پیوندک نیز با برشی ۵/ ۱ سانتیمتری زیرجوانه و برش شیبداری بالایآن برداشته و سپس جوانه برداشته شده را از بالا واردشکاف ایجاد شده در پوست پایه کرده و به سوی پایین برده تا جفت گردد. سپس روی آن را با نوار پلاستیکی پوشانده به نحوی که روی جوانه بسته نشود. این نوع پیونددر درختان میوه ای چون هلو، بادام، آلو، شلیل، گلابی و سیب کاربرد دارد و لازم است در مورد درختانیهمانند پسته و مرکبات که پس از انجام برش تولید شیره میکنند، به صورت معکوس انجام گیرد.
نکته: باید از جوان ههای رویشی استفاده شود نه زایشی و بجز گیلاس در بقیه درختان میوه بهتر است
از جوان ههای پایین استفاده شود جوان ههای پایینیدرختان میوه بجز گیلاس رویشی بوده و از نظر شکل
گرد و برخلاف جوانه زایشی که نوک محدب داشته،جوانه رویشی نوک تیز میباشد

پیوند شکمی

۲٫پیوند قاشی

این نوع پیوند در درختانی که پوست نمی دهند همانند انگور کاربرد دارد.ابتدا برشی با زاویه ۴۵ درجه در زیر جوانه زده و سپس از ۵/ ۲ سانتیمتری بالای جوانه برشی شیبدار به طرف پایین در داخلساقه زده تا به برش اول برسد. در پایه نیز برشی کاملاً مشابه ایجاد کرده و سپس آنها را روی هم قرار داده و بجز نوک جوانه میبندیم

 این نوع پیوند زمانی استفاده می شود که درخت پوست نمی دهد.

پیوند قاشی
پیوند قاشی

۳٫ پیوند وصله ای

این نوع پیوند در درختانی که پوست ضخیم دارند همانند گردو کاربرد دارد.لذا در زمانی که درخت پوست بدهد و گیاه رشد سریعی دارد، قسمتی از پوست(بین ۲ گره) در روی پایه به صورت مربع یا مستطیل برداشته شده و پیوندک (جوانه ای که در کنار یک برگ باشد) همبه همان اندازه برداشته و روی آن قرار می گیرد.

پیوند وصله ای

۴٫پیوند لوله ای

در این نوع پیوند لازم است پایه و پیوندک هم قطر (با قطر کمتر از یک سانتیمتر )، انتخاب نمود و مشابه شکل در فصل پوست دهی درختان به اندازه ۳- ۱ سانتیمتر پوست پایه را برداشت و پیوندک را به همراه یکجوانه و به صورت لوله ای داخل آن قرار داد.

این نوع پیوند به لحاظ آسانی انجام، گیرایی و عدم استفاده از چسب و نخ پیوندی در انار و پسته توصیه میشود(در زبان عامیانه این پیوند ماسوره ای هم نامیده میشود).

پیوند حلقوی

ب- پیوند شاخه:

زمان این پیوند اواخر زمستان تا اوایل بهار بوده و با پیوندکی که در زمان استراحت گیاه گرفته شده و در دمای صفر درجه سانتیگراد نگهداری شده انجام میشود و شامل:

۱٫ پیوند زبانه ای یا انگلیسی:

در پایه و پیوندکهای هم قطر با قطر ۵/ ۱- ۵/ ۰ سانتیمتر در درختان میو های چون سیب،گلابی انجام می شود و به پیوند رومیزی نیز مشهور است. ابتدا باید پایه را در ۱۰ سانتیمتری بالای خاک قطع کرد و برش شیبداری حدود ۳ سانتیمتر در بالای آن ایجاد کرده و بعد از آن در وسط این برش، برش دیگری به شکل زبانه ایجاد نموده، سپس روی پیوند هم بدین صورت، عمل را تکرار نموده، سپس لای ههای زاینده پایه و پیوندک را روی هم قرار می دهیم.اگر بر شها فاقد زبانه بودند به آن پیوند نیمانیم هم میگویند.

 نیمانیم همانند پیوند زبانه ای است با این تفاوت که برش دوم یا زبانه در پا یه و پیوندک زده نمی شود

نوع دیگر آن پیوند زینی است در این روش، پایه را به شکل گاوه در آورده و پیوندک را نیز طوری تهیه می کنند که در آن جفت شود

پیوند زبانه ای یا انگلیسی

پیوند تاجی(پوست):

در پایه هایی با قطر ۳۵ – ۲۰سانتیمتر، برشی عمودی به طول۲/۵ تا ۵ سانتیمتر زده و پوست را برداشته و پیوندک را که انتهایآنرا به شکل گوه ای درآورد هایمدرون آن قرار میدهیم، این پیوندزمانی انجام می شود که درخت پوست دهد.

۳٫٫ پیوند اسکنه

بیشتربرای تغییر رقم استفاده می گردد و فصل انجام آن زمستان و نکته حائز اهمیت قرار دادن لایه زاینده پایه و پیوندک بر روی یکدیگر است در این نوع پیوند قطر پایه م یتواند زیاد هم باشد،پیوندک را در زمان استراحت گیاه و از شاخه های یکساله میگیریم، سر پایه را قطع و در طول قطرآن شکافی ایجاد نموده (به طول ۵ سانتیمتر) و ۲ پیوندک را که انتهای آن به شکل گوه ای درآورد هایم در ۲ طرف آن قرار داده و محل آن را با چسب میپوشانیم.

پیوند اسکنه

۴٫پیوند مجاورتی

وجود ۲ یا چند درخت یکسان اما متفاوت از نظرعملکرد در یک باغ کنار هم، وضعیت مناسبی را جهت پیوند زدن رقم بارده روی رقم دیگر فراهم م ینماید، لذا به صورت شکل زیر و با برداشتن لایه نازک از یک طرف پوست هریک، اقدام به پیوند زدن مینمایید، پایه و پیوندک تا زمان گرفتن پیوند متصلبه ریشه خود میباشند. بر شهای انجام گرفته در اواخر زمستان یا اوایل بهار بهصورت شیبدار با زاویه ۳۰ – ۲۰ درجه باید انجام شود، سپس محل انجام بر شها را روی هم قرار داده و به یکدیگر میبندیم.

توصیه فنی وترویجی

ممکن است با انجام پیوندهای دیگر از جمله اسکنه سبز یا نیمانیم در انگور یا برخیسبزیها بتوان اقدام به تغییر رقم نامطلوب نمود اما در مجموع میتوان با استفاده از برخی پایه هایی نظیر GF (پایه ای جدید از هلو و بادام که از طریق کشت بافت بدست آمده و مقاوم به شرایط شوری خاک و کم آبی است). یا بادام تلخ برای هسته دارها و یا پایه های ایستمالینگ که عمدتا تاثیر پاکوتاهی دارند، بتوان در واحد سطح، عملکرد بسیار بیشتری بدست آورد. تا در سالهای بعد بتوانیم از سرمایه گذاری انجام داده بیشترین استفاده را داشته باشیم.

منبع : پیوند در درختان میوه نوشته محمد رضا وظیفه شناس

شما می توانید با پر کردن فرم زیر اقدام به انتشار مطلب به نام خود کنید و به معرفی خود بپردازید

ارسال نظر